Uluslararası Hakemli Bilimsel Süreli Yayın
Sayı 16 Vilayetnameler, Alevi-Bektaşi inancının tarihine ait en önemli yazılı kaynakların başında gel- mektedir. Alevi-Bektaşi inancı adına başta Anadolu olmak üzere Horasan, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Ortadoğu coğrafyalarını kapsar şekilde Avrasya boyutunda hizmetler vermiş tarihi-karizmatik öneme sahip dervişler hakkında kaleme alınan vilayetnamelerde Alevi-Bektaşi inancına ve tarihi- ne ait son derece önemli bilgiler yer almaktadır. Vilayetnamenin atfedildiği derviş adına oluşmuş menkıbelerin fasıllar halinde işlendiği vilayetnameler genelde geniş halk kitlelerine düşünsel- inançsal boyutta ulaşabilmek adına sade ve yalın bir Türkçe ile yazılmakta olup vilayetname metni yaygınlıkla ilgili dervişin “Hakk’a yürüyüşü” sonrası takipçisi bir muhibi tarafından oluşturulmak- tadır. Metinlerde işlenen menkıbelerle tarihi-karizmatik kişiliğe sahip dervişin; düşün-inanç dün- yası, soyu, diğer dervişlerle olan irtibatları, tarikat silsilesi, gösterdiği kerametler ve döneme ait sosyal, siyasi gelişmeler aktarılmaktadır.
Alevi-Bektaşi inancının “Pir”, “Serçeşme” ve “Hünkar” sıfatlarıyla anılarak Anadolu ve Balkan coğrafyasındaki yegane önderi olan Hacı Bektaş Veli hakkında yazılmış vilayetname de bu bağ- lamda Alevi-Bektaşi inancı ve tarihine ait en önemli yazılı kaynakların başında gelmektedir. Farklı nüshalarının olduğu, yazım şekli olarak mensur ve manzum şekillerinin bulunduğu Hacı Bektaş Veli’ye adanmış vilayetnamelerin başında Firdevsi tarafından yazılmış ve manzum yazım şekliyle oluşturulmuş vilayetname gelmektedir. İlgili metinde tüm vilayetname örneklerinde olduğu gibi Hacı Bektaş Veli’nin soyu, doğumu, eğitimi, bağlı olduğu tarikat-dergah ilişkisi, Anadolu’daki faa- liyetleri ve gösterdiği kerametler ile gerçekleştirdiği hizmetler detayları ile işlenmektedir. Bu içeriği ile ilgili metin, Hacı Bektaş Veli ile ilgili bilgi veren en önemli yazılı kaynaklardan biri olma özel- liğini taşımaktadır. Metin, Hacı Bektaş Veli ile ilgili verdiği bilgiler bağlamında Anadolu’da Alevi- Bektaşi inancının temellenip gelişmesi ile ilgili de son derece önemli veriler içermektedir. Özellikle Hacı Bektaş Veli’nin Anadolu’ya gelişi, Sulucakarahöyük’tedergah kurarak derviş yetiştirmesi, ye- tişen dervişlerin Anadolu ve Balkanlar’a gönderilerek Alevi-Bektaşi inancının inanç-dede ocakları ve tekkeler üzerinden organize oluşu yalın bir şekilde tanıtılmaktadır.

İncele | PDF İndir
Son sayımızın içeriğindeki başlıklar... TÜRKİSTAN PİRİ HOCA AHMED YESEVİ’NİN İSLAM ANLAYIŞIEHL-İ BEYT VE TÜRKLER

SİVASLI ÂŞIKLARIN YOZGATLI ÂŞIK TÜRKMENOĞLU (1944-1998) HAKKINDAKİ ŞİİRLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

FİRDEVSÎ’NİN MANZUM VİLÂYET-NÂME’SİNİN TÜRKÇENİN TARİHSEL SÖZLÜĞÜ’NE

ÇORUM’UN DODURGA’DA BİR HORASAN ERENİ: HÜSEM DEDE VE HÜSEM DEDE OCAĞI

ALEVİ TOPLULUĞUNDA BİREYLERİN ÜZERLERİNDE TAŞIDIKLARI DİNİ SEMBOLLERİN ANLAMSAL BOYUTLARI (TUNCELİ ÖRNEĞİ)

AHMED EDİB HARÂBİ BABA DİVÂNI